Hidrosefali Nedir?
Hidrosefali, toplumda beyinde sıvı birikimi olarak adlandırılır. “Beyin omurilik sıvısı” dediğimiz sıvı kütlesi, beynin hem etrafını yastıkçık gibi sarar hem de içindeki boşlukları doldurur. Bu sıvı belli bölgelerden üretilir, belli bölgelerden de emilir: Sürekli devir yapar; yani sürekli bir yerden üretilirken bir yerden de emidir. Bu mekanizmada bir bozulma olursa, üretim fazlalığını genelde etken olarak görmeyiz; ama özellikle emilimde bozukluk olursa ya da geçiş kanallarında tıkanıklık (bu bir kitle sebebiyle de olabilir doğuştan yapışıklık sebebiyle de olabilir) bu sıvı birikmeye başlar. Ancak kafa içi basıncımız belli bir boyuttadır; yaşamsal açıdan basıncın çok fazla artışına tahammülümüz yoktur. Bir şekilde bu fazla sıvının sistemden boşaltılması gerekir.
Hidrosefali Tedavisi
Hidrosefali dediğimiz bu tabloda; eğer sorun arada bir tıkanıklıksa, bunu endoskopik ya da mikro cerrahi yöntemleriyle açmaya çalışırız veya kitle varsa bunu çıkarırız. Ancak sorun emilimde ise; bypass yapmak yerine (suyun başka bir taraftan boşaltılmasını sağlamak yerine) bir takım kanallar açarak “şant” dediğimiz materyaller kullanınız. Şant, beyinden sıvıyı alıp uygun bir boşluğu aktarma prensibine dayanır. Burada genelde kullandığımız “periton” dediğimiz batın içi boşluktur. Batın, sıvıyı emebilme potansiyeline sahiptir. Şantın bir ucunu beyin dokusunda boşluk içerisinde, bir ucunu da karın içerisinde yerleştirir, cilt altından uzatırız. Şantın arada bir pompası vardır, belli bir basınç altında çalışır ve düzenli bir şekilde bu sıvıyı boşaltarak hidrosefaliyi tedavi ederiz.
Normal Basınçlı Hidrosefali
Burada önemli olan tablolardan bir tanesi, “Normal Basınçlı Hidrosefali” dediğiniz bir tablodur. Bu, genellikle ileri yaşlarda gözüken bir tablodur. 3 ana bulgusu; unutkanlık, dengesizlik, idrar ve büyük abdesti kaçırmak şeklinde kendisini belli eder. Bu tablo, özellikle alzheimer ya da demans hastalığı ile karışabilir. Ama eğer sorun hidrosefaliyse, tedaviden yarar görme ihtimalimiz çok çok yüksektir. Bu hastaların tetkik edilmesinde fayda vardır. Eğer tetkik sonrasında bu bulguların normal basınçlı hidrosefaliye bağlı olduğunu tespit edersek; ameliyat sonrasında düzelme ihtimalleri çok çok yüksektir.
Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
(Nöroşirürji)
